Nowa książka! Pociąg do Niepodległości

W marcu br. ukazała się książka Henryka Sikory „Pociąg Niepodległości”. Jej wydawcą jest Region Małopolski NSZZ „Solidarność” przy współpracy z Regionalną Sekcją Kolejarzy NSZZ „Solidarność”.

Książka jest zapisem wydarzenia, upamiętniającego 100-lecie odzyskania przez Polskę Niepodległości w 1918 roku. 5 października 2019 r. wyjątkowy pociąg, składający się z parowozu i pięciu zabytkowych wagonów wyprodukowanych w okresie międzywojennym przejechał przez Małopolskę. Patronat nad wydarzeniem objęli Andrzej Adamczyk, Minister Infrastruktury i Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego.

W organizację historycznego włączyło się wiele spółek kolejowych oraz Urząd Transportu Kolejowego, przygotowując dla dzieci program edukacyjny dotyczący bezpieczeństwa „Kolejowe ABC”.

Historyczny skład rozpoczął swoją podróż na stacji Kraków Główny, zatrzymując się w Krzeszowicach, a następnie w docelowej stacji Trzebinia, skąd powrócił tą samą trasą do Krakowa.

Znaczącą część książki wypełniają zdjęcia z tego wydarzenia, ukazujące publiczność, która towarzyszyła temu przejazdowi wraz z ponad 200 osobami stanowiącymi zaszczytnych podróżnych o zróżnicowanym wieku, stanie i zainteresowaniach. Wśród nich znalazły się również te przybliżające tabor z jego najokazalszym i najważniejszym elementem, jakim był parowóz Ty - 112, dostojny, potężny, fascynujący mechanizm napędzany parą.

Organizatorem wydarzenia była Regionalna Sekcja Kolejarzy NSZZ „Solidarność” pragnąca w ten sposób włączyć się w narodowe obchody Święta Niepodległości Polski. Jeden z rozdziałów zatytułowany został nieprzypadkowo „Solidarność dla Niepodległej”, opisując spotkanie rocznicowe i okazjonalny medal. Ta uroczystość wraz z wydarzeniem „Pociąg Niepodległości” spina klamrą dwuletnie świętowanie historycznej rocznicy jednego z najważniejszych wydarzeń w historii Polski, jakim było odzyskanie niepodległości w 1918 roku i powrót Polski na mapę Europy po okresie 123 lat zaborów.

Książka zawiera również rozdziały, wykraczające poza wspomniane powyżej wydarzenia, o treściach przypominających, a być może niekiedy przybliżających „Ojców Niepodległości”. Ma ona też na celu zasygnalizowanie niedocenianego znaczenia kolejarzy, którzy często pełnili rolę jedynych strażników materialnych dóbr, które służyły społeczności na początku organizacji polskiej państwowości. 

W jej wstępie autor podkreśla wielką rolę jaką odegrała kolej i kolejarze w tym okresie. Kiedy podstawowym środkiem transportu była kolej, jej znaczenie były ogromne, szczególnie w obliczu wielu zadań związanych z odbudową kolejowych szlaków i infrastruktury kolejowej w wielu miejscach bardzo zniszczonej po I wojnie światowej.

Kolej musiała sprostać tym zadaniom, tak samo jak musiała połączyć sieć linii kolejowych między dawną Galicją (obszar zaboru austriackiego) i byłym Królestwem Kongresowym (obszar zaboru rosyjskiego), czy między Wielkopolską a Polską Centralną. Odbudowa ze zniszczeń i łączenie kolei (np. kilka szerokości torów, odmienne instrukcje i przepisy) w jeden spójny technicznie i organizacyjnie organizm trwała bardzo długo.

Polska kolej i kolejarze zdali egzamin ze służby dla Niepodległej. Mają niekwestionowany wkład dla rodzącej się państwowości Polski i jej gospodarczego rozwoju w okresie 1918-1939.

Henryk Sikora

Okładka książki